Wat een positieve jeugdherinnering je geeft

Er is een plek die ik nooit vergeet. Het is een plek die ik kan uittekenen. De gele graanvelden zo hoog. Ik kon er niet overheen kijken. De rode klaprozen samen met de blauwe korenbloemen. Een bos achter het huis en een grote een zandbak, een pony genaamd Hanneke, die me op een onverwacht moment in mijn bil beet.

Ik speelde, ik leerde fietsen, ik groeide op zonder te beseffen dat die vijf jaar op de Veluwe, van mijn derde tot mijn achtste, de grond zouden worden onder alles wat daarna kwam.

Wat maakt deze herinnering positief?

Niet de beet van de pony. Die was pijnlijk. Maar alle gekheid op een stokje. Deze plek was bijzonder, omdat het mij een gevoel van veilig zijn gaf. Hier ontstond mijn eerste bewuste kennismaking met de grote wereld. Het was een groot maar veilig avontuur. Ik voelde me vrij als een vogeltje.

Psychologen noemen dit een veilige basis. Dat is een begrip dat teruggaat op het gehechtheids-onderzoek van John Bowlby. Zo'n basis is niet persé een persoon. Het kan ook een plek zijn. Een omgeving die tegen je zegt: hier ben jij thuis.

Wat onthult dit?

Positieve herinneringen uit de kleutertijd doen meer dan warm aanvoelen bij het terugdenken eraan. De ervaringen uit die tijd leggen een fundament voor zelfvertrouwen en veerkracht in de toekomst. Het vertrouwen dat je met tegenslag kunt omgaan, omdat je ooit hebt geleerd dat de wereld je droeg in plaats van bedreigde. Dat vertrouwen blijft vaak op de achtergrond aanwezig, ook op momenten dat je het zelf niet meer met die herinnering verbindt.

Wat kun je ermee doen?

Ga terug naar zo'n plek. Dat hoeft niet fysiek te zijn, want dat is misschien niet mogelijk. Ga in gedachten naar die plek waar je je als kleuter goed voelde. Wat maakte die herinnering precies positief? Was het de omgeving, de mensen om je heen of een gevoel van vrijheid? En misschien belangrijker: wat heeft die herinnering je gebracht dat je vandaag nog steeds met je meedraagt?

Als een plek verdwijnt, zoals een huis dat wordt verkocht en de buurt die helemaal is verandert, dan verdwijnt er meer dan een adres. Maar wat de plek je gaf, dat blijft je leven lang.

En dat is de kern van deze opdracht in het Werkboek Jezelf Worden. Het gaat niet om de nostalgie, maar het gaat om het herkennen van een fundament dat er nog steeds is.

Wil je deze opdracht zelf uitwerken? 

In het werkboek Jezelf Worden is een van de opdrachten: schrijf je over je eigen vroegste positieve herinnering en reflecteer je op wat die voor jouw persoonlijke groei heeft betekend.

Meer over het Werkboek vind je hier