Jezelf Worden: wat het is, waarom het werkt en wat het je oplevert

Er is een vraag die de meeste mensen zichzelf nooit echt stellen. Niet omdat ze hem niet kennen, maar omdat het dagelijks leven er geen ruimte voor laat.

Wie ben jij, als niemand kijkt?

Niet wie je bent voor je werk, je gezin of je vrienden. Maar jij, zoals je werkelijk bent, als je even niet aan het schipperen bent tussen wat jij wilt en wat anderen van je verwachten.

Het is een eenvoudige vraag met een ongemakkelijk antwoord. Want om die vraag eerlijk te beantwoorden, moet je bereid zijn te kijken naar dingen die je normaal gesproken voorbijloopt. Je eigen patronen. De overtuigingen die je gedrag sturen zonder dat je het doorhebt. De emoties die al jaren meereizen, onverwerkt en onbenoemd.

Dat is precies wat het werkboek Jezelf Worden je helpt te doen.

Hoe schrijven kan leiden tot zelfinzicht, een persoonlijke ontdekking

Dit werkboek is niet ontstaan uit een theorie. Het is ontstaan uit een ervaring.

Ik heb altijd geschreven. In mijn jeugd begon het met fictie, verhalen waarin mijn verbeelding de vrije loop had. Later werden die verhalen complexer. In mijn eerste misdaadroman Onmacht verwerkte ik onbewust een emotie die ik al jaren met me meedroeg: innerlijke boosheid. Ik wist dat niet op het moment van schrijven. Ik merkte het pas daarna.

Toen ik aan een tweede misdaadroman begon, zocht ik dezelfde toon op. Maar ik kon hem niet meer vinden. Die specifieke lading, die emotionele onderstroom, was weg. Verdwenen. Het schrijven had iets gedaan wat ik niet bewust had aangestuurd.

Dat moment zette me aan het denken. Want als fictie al zo'n uitwerking kan hebben, wat zou er dan gebeuren als je het bewuster inzet? Als je niet schrijft over een bedachte wereld, maar over je eigen binnenwereld?

Ik verdiepte me in journaling en expressief schrijven. Ik las onderzoeken. Ik ontdekte dat dit geen persoonlijke gril was, maar een goed gedocumenteerd fenomeen. En ik begon me af te vragen wat er zou kunnen veranderen als mensen dit systematisch zouden doen. Op scholen wordt aan zelfkennis en zelfinzicht nauwelijks aandacht besteed. Terwijl zo veel van ons gedrag, zo veel van wat er misgaat in relaties en in levens, terug te voeren is op een gebrek aan kennis van onszelf.

Hoeveel mooier zou de wereld zijn als mensen zichzelf en hun emoties beter zouden begrijpen.

Uit die gedachte is Jezelf Worden geboren.

Waarom zelfkennis zo zeldzaam is

De psycholoog Tasha Eurich deed onderzoek naar zelfinzicht en ontdekte iets opmerkelijks: 95 procent van de mensen denkt dat ze zichzelf goed kennen. Maar als je echt gaat meten, blijkt dat slechts 10 tot 15 procent daadwerkelijk zelfinzicht heeft in de diepere zin van het woord. Ze zien niet alleen wat ze doen, maar ook waarom.

Dat verschil is groot. En het verklaart veel.

Want zonder dat begrip herhaal je patronen zonder te weten waarom. Je reageert op situaties op een manier die je zelf niet helemaal begrijpt. Je volgt een richting die ooit logisch leek, maar nu knelt. En het gevoel dat je leven niet helemaal van jou is, blijft hangen.

Carl Jung noemde het deel van onszelf dat we niet zien, of liever niet zien, de schaduw. Niet iets duisters of gevaarlijks, maar gewoon het onbewuste gedeelte van wie je bent. De patronen die onder de waterlinie liggen.

Freud vergeleek de menselijke geest met een ijsberg. Wat we van onszelf zien en begrijpen, ons bewustzijn, is slechts het topje dat boven het water uitsteekt. De enorme massa eronder vertegenwoordigt onze diepste drijfveren, weggestopte herinneringen en de gedragspatronen die ongemerkt ons leven sturen.

Jezelf Worden gaat onder die waterlinie. Dat is de kern van de methode.

Wat het werkboek is, en wat het niet is

Jezelf Worden is een fysiek A4-werkboek met ringband, 78 pagina's, 37 opdrachten. Het is geen boek dat je in een middag doorleest en daarna op de plank zet. Het is een werkboek in de letterlijke zin van het woord.

De opdrachten schrijf je niet in het boek zelf, maar in een eigen schrift of notitieblok. Schrijven met de hand heeft de voorkeur, omdat het je helpt langzamer te denken en dieper te komen.

Er is geen tijdslimiet. Sommige opdrachten kun je in een kwartier doen. Andere laat je even liggen, lees je de volgende dag terug en ontdek je dan pas wat je eigenlijk hebt opgeschreven. Een gemiddelde doorlooptijd van zes maanden is een mooie richtlijn, maar het werkboek is tijdloos. Je kunt het op een later moment in je leven opnieuw doorlopen en zien wat er veranderd is.

Drie lijnen door het werkboek

Het werkboek volgt drie grote lijnen die logisch in elkaar overlopen.

Zelfbewustwording

Alles begint met de vraag wie je nu bent. Niet wie je zou willen zijn, maar wie je nu bent in het dagelijks leven. De eerste stappen gaan over je karakter, je persoonlijkheid, je waarden en je valkuilen.

Daarvoor gebruik je onder andere de Big Five, een wereldwijd erkend persoonlijkheidsmodel. Niet om jezelf in een hokje te stoppen, maar om de diepere lagen van je gedragspatronen te begrijpen. Je kijkt ook naar de mensen in je leven, zowel de mensen die je inspireren als de mensen die je energie kosten, en wat ze over jou zeggen.

Emotieverwerking

De tweede grote lijn gaat over je verleden. Dit is het deel waar expressief schrijven zijn werk doet.

Onderzoek van Baikie & Wilhelm (2005) toont aan dat het op papier zetten van persoonlijke gedachten en gevoelens leidt tot meetbare verbeteringen in zowel mentale als fysieke gezondheid. Pennebaker & Beall (1986) ontdekten dat de krachtigste vorm van zelfinzicht ontstaat wanneer je niet alleen de gebeurtenis beschrijft, maar ook de emotie die daarbij hoort.

In het werkboek doe je dit via de dagdroom-methode: je laat een herinnering als een film door je hoofd trekken, zonder te sturen of te censureren, en schrijft op wat er naar boven komt. Zowel het feit als het gevoel. Zowel de mooie herinneringen als de moeilijke.

Een van de krachtigste opdrachten in dit deel is de epifanie-opdracht. Het werkboek beschrijft het voorbeeld van een vrouw die haar hele leven geloofde dat ze verlegen was, want dat had haar omgeving haar steeds verteld. Op een reünie zag ze een oude schoolfilm. Het meisje dat ze zag, lachte, speelde uitgelaten, was allesbehalve verlegen. De overtuiging bleek niet van haarzelf te zijn. Ze had hem aangenomen.

Dat is wat dit soort schrijven kan doen. Het maakt zichtbaar wat er onder de waterlinie ligt.

Toekomstplan maken

De derde lijn brengt alles samen. Met de zelfkennis die je hebt opgedaan, kijk je naar de toekomst. Niet vanuit wat anderen van je verwachten, maar vanuit wie je werkelijk bent.

Je schrijft over jouw ideale toekomst, je doelen, je drijfveren. En je maakt een concreet stappenplan, omdat inzicht alleen niets verandert. Het is de combinatie van zelfkennis en richting die het verschil maakt.

Voor wie is dit werkboek het meest waardevol?

Jezelf Worden werkt voor iedereen die bereid is eerlijk naar zichzelf te kijken. Maar er is een groep waarvoor het bijzonder goed past: mensen die liever nadenken dan presteren, die diepgang verkiezen boven drukte, die een stille en zelfstandige manier van zelfonderzoek prettig vinden.

Introverten zijn van nature meer gericht op hun binnenwereld. Ze halen energie uit stilte en verdieping, en hebben een natuurlijke aanleg voor precies het soort zelfonderzoek dat dit werkboek vraagt. Die combinatie, naar binnen gericht én gedreven om te groeien, maakt dit werkboek voor introverten bijzonder waardevol.

Maar ook als je jezelf niet perse introvert noemt: als je herkent dat je meer wilt begrijpen over wie je bent en waarom je doet wat je doet, is dit werkboek voor jou. Je hoeft geen crisis te hebben om aan jezelf te werken. Je hoeft alleen bereid te zijn te beginnen.

Wat levert het je op?

Dat is de vraag die je jezelf misschien stelt. Wat is het eindresultaat?

Het eerlijke antwoord is: dat hangt af van wat jij erin stopt. Maar wat je kunt verwachten, als je de opdrachten serieus doorwerkt, is dit.

Je begrijpt beter waarom je doet wat je doet. Je herkent je eigen patronen, de terugkerende situaties, de reacties die je jezelf nooit hebt gekozen maar die er gewoon altijd zijn. En je hebt er een naam voor.

Je verhoudt je anders tot je verleden. Niet door het te vergeten of te overschrijven, maar door het te integreren. Het verleden is niet iets om van weg te lopen. Het is een bron van informatie over wie je bent.

Je maakt bewustere keuzes. Niet vanuit gewoonten die je nooit hebt onderzocht, maar vanuit een helder beeld van wat jij wilt en waarom.

En misschien, dat is voor veel mensen de grootste verrassing, voel je je minder alleen met wie je bent.

"Persoonlijke groei begint waar jouw nieuwsgierigheid het wint van jouw routine."

Na aankoop sta je er niet alleen voor

Na aanschaf van het werkboek kun je een jaar lang via WhatsApp Business contact opnemen voor inhoudelijke vragen. Kom je ergens niet uit, of wil je iets verduidelijkt hebben? Je kunt altijd een berichtje sturen.

Het werkboek is fysiek verkrijgbaar bij boekenbestellen.nl, gedrukt in kleur op 135 grams papier met glanzende omslag, met ringband voor duurzaam gebruik. Prijs: €89,– inclusief verzending.

Wil je eerst nog een keer rustig de praktische informatie doornemen? Die vind je op de webpagina van het werkboek.

Direct naar boekenbestellen. nl